Urlop wychowawczy - co musisz wiedzieć?

Urlop wychowawczy to uprawnienie pracownicze pozwalające na sprawowanie osobistej opieki nad dzieckiem po zakończeniu urlopu macierzyńskiego i rodzicielskiego. Jest to urlop bezpłatny, ale okres jego trwania wlicza się do stażu pracy, od którego zależą uprawnienia pracownicze, a pracodawca opłaca za ten czas składki emerytalno-rentowe i zdrowotne ze środków budżetu państwa.

Komu przysługuje urlop wychowawczy i jaki jest jego wymiar?

Prawo do urlopu wychowawczego ma pracownik zatrudniony co najmniej 6 miesięcy (do stażu tego wlicza się poprzednie okresy zatrudnienia). Wymiar urlopu wynosi do 36 miesięcy i może być wykorzystany nie dłużej niż do zakończenia roku kalendarzowego, w którym dziecko kończy 6. rok życia (lub 18. rok życia w przypadku dziecka niepełnosprawnego).

Warto pamiętać, że jeden miesiąc z puli 36 miesięcy jest zarezerwowany wyłącznie dla drugiego rodzica (tzw. nieprzenoszalna część urlopu). Oznacza to, że jeden rodzic może wykorzystać maksymalnie 35 miesięcy urlopu, chyba że drugi rodzic nie żyje lub nie posiada władzy rodzicielskiej.

Zasady składania wniosku o urlop wychowawczy (terminy i dokumenty)

Urlop wychowawczy udzielany jest na pisemny wniosek pracownika. Wniosek należy złożyć co najmniej 21 dni przed planowanym rozpoczęciem urlopu. Pracodawca ma obowiązek uwzględnić taki wniosek – nie może odmówić jego udzielenia, jeśli pracownik spełnia wymogi stażowe.

Urlop można wykorzystać maksymalnie w 5 częściach. Liczbę tych części ustala się na podstawie liczby złożonych wniosków. We wniosku należy wskazać okres, na jaki ma być udzielony urlop, oraz oświadczyć, w jakim zakresie drugi rodzic korzysta lub zamierza korzystać z uprawnień związanych z opieką nad dzieckiem.

Ochrona stosunku pracy w trakcie urlopu wychowawczego

Pracownik korzystający z urlopu wychowawczego podlega szczególnej ochronie. Pracodawca nie może wypowiedzieć ani rozwiązać umowy o pracę w okresie od dnia złożenia wniosku o urlop do dnia jego zakończenia. Rozwiązanie umowy w tym czasie jest dopuszczalne jedynie w razie ogłoszenia upadłości lub likwidacji pracodawcy, a także w przypadku wystąpienia przyczyn uzasadniających rozwiązanie umowy bez wypowiedzenia z winy pracownika (tzw. dyscyplinarka).

Po zakończeniu urlopu wychowawczego pracodawca ma obowiązek dopuścić pracownika do pracy na dotychczasowym stanowisku. Jeśli nie jest to możliwe, musi zaproponować stanowisko równorzędne z wynagrodzeniem nie niższym od wynagrodzenia przysługującego w dniu podjęcia pracy po urlopie.

Łączenie urlopu wychowawczego z pracą u dotychczasowego pracodawcy

W czasie urlopu wychowawczego pracownik ma prawo podjąć pracę zarobkową u dotychczasowego lub innego pracodawcy, a także inną działalność (np. zlecenie, JDG), o ile nie wyłącza to możliwości sprawowania osobistej opieki nad dzieckiem. Jeśli jednak pracodawca stwierdzi, że pracownik trwale zaprzestał sprawowania opieki, może wezwać go do powrotu do pracy.

Alternatywą dla urlopu wychowawczego jest wniosek o obniżenie wymiaru czasu pracy (maksymalnie do pół etatu) w okresie, w którym pracownik mógłby korzystać z urlopu wychowawczego. Taki pracownik również podlega ochronie przed zwolnieniem przez okres do 12 miesięcy, co pozwala na płynny powrót do aktywności zawodowej przy jednoczesnym zachowaniu czasu dla dziecka.

Urlop wychowawczy - skorzystaj z pomocy

Jako platforma LEXNONSTOP posiadamy w naszym zespole specjalistów w dziedzinie: urlop wychowawczy, którzy pomogą znaleźć dla Ciebie rozwiązanie każdego zgłoszonego problemu.

Masz podobny temat? Przejdź do formularza , opisz nam swoją sprawę i poznaj rozwiązanie.