Choroba zawodowa to schorzenie wywołane czynnikami szkodliwymi występującymi w środowisku pracy lub sposobem wykonywania pracy. Rozpoznanie choroby zawodowej otwiera pracownikowi drogę do specjalistycznych świadczeń z funduszu wypadkowego ZUS oraz roszczeń uzupełniających bezpośrednio od pracodawcy.
Aby schorzenie zostało uznane za chorobę zawodową, muszą zostać spełnione dwa warunki: choroba musi znajdować się w oficjalnym wykazie chorób zawodowych, a ocena medyczna musi wykazać, że została ona spowodowana przez warunki pracy. Do najczęstszych chorób zawodowych w Polsce należą pylice płuc, choroby narządu głosu (u nauczycieli), ubytek słuchu wywołany hałasem oraz zespół wibracyjny.
Rozpoznanie choroby zawodowej u pracownika może nastąpić w okresie jego zatrudnienia lub po jego zakończeniu, pod warunkiem, że objawy ujawniły się w terminie określonym w wykazie (np. dla niektórych chorób zakaźnych jest to rok, dla pylicy – brak limitu czasowego).
Podejrzenie choroby zawodowej zgłasza się do właściwego państwowego inspektora sanitarnego (Sanepid) oraz okręgowego inspektora pracy. Zgłoszenia może dokonać pracodawca, lekarz, a także sam pracownik lub były pracownik. Sanepid kieruje następnie osobę zainteresowaną na badania do uprawnionej placówki medycznej (zazwyczaj Wojewódzkiego Ośrodka Medycyny Pracy).
Lekarz orzecznik wydaje orzeczenie lekarskie o rozpoznaniu choroby zawodowej lub o braku podstaw do jej rozpoznania. Na podstawie tego orzeczenia, inspektor sanitarny wydaje decyzję administracyjną o stwierdzeniu choroby zawodowej. Od tej decyzji przysługuje odwołanie do organu wyższej instancji, a ostatecznie skarga do sądu administracyjnego.
Osoba, u której stwierdzono chorobę zawodową, ma prawo do świadczeń z ubezpieczenia wypadkowego. Najważniejszym z nich jest jednorazowe odszkodowanie, którego wysokość zależy od procentowego uszczerbku na zdrowiu. Kwota za 1% uszczerbku jest co roku waloryzowana.
Ponadto pracownikowi może przysługiwać zasiłek chorobowy w wysokości 100% podstawy wymiaru, świadczenie rehabilitacyjne, renta z tytułu niezdolności do pracy spowodowanej chorobą zawodową oraz dodatek pielęgnacyjny. Świadczenia te są niezależne od stażu pracy i są wypłacane z budżetu ZUS pod warunkiem posiadania prawomocnej decyzji Sanepidu.
Świadczenia z ZUS często nie pokrywają w pełni poniesionych szkód. W takim przypadku pracownik może dochodzić od pracodawcy tzw. roszczeń uzupełniających na drodze cywilnej. Obejmują one odszkodowanie za poniesione koszty leczenia, zadośćuczynienie za ból i cierpienie oraz rentę uzupełniającą, jeśli możliwości zarobkowe pracownika uległy trwałemu zmniejszeniu.
W procesie cywilnym pracownik musi jednak udowodnić winę pracodawcy (np. poprzez wykazanie, że w zakładzie nie przestrzegano norm hałasu lub nie zapewniono odpowiednich środków ochrony). Wyroki w takich sprawach opiewają nieraz na bardzo wysokie kwoty, co ma na celu zmobilizowanie pracodawców do realnego dbania o higienę pracy.
Jako platforma LEXNONSTOP posiadamy w naszym zespole specjalistów w dziedzinie: choroby zawodowe, którzy pomogą znaleźć dla Ciebie rozwiązanie każdego zgłoszonego problemu.
Masz podobny temat? Przejdź do formularza , opisz nam swoją sprawę i poznaj rozwiązanie.
Szukasz prawnika w dziedzinie choroby zawodowe? Nasza wyszukiwarka pomoże Ci znaleźć najlepszego specjalistę.