Umowa o pracę na czas nieokreślony a ciąża

Zajście w ciążę skutkować będzie różnymi konsekwencjami w zależności od rodzaju umowy o pracę. Najkorzystniejszą sytuację mają kobiety zatrudnione na czas nieokreślony. W przypadku, gdy postanowią poinformować pracodawcę o swoim stanie, będą uprawnione do skorzystania ze specjalnych przywilejów przewidzianych dla kobiet pracujących w ciąży. Pracownice, które oczekują na dziecko:

  • nie mogą pracować w godzinach nadliczbowych, 
  • nie mogą pracować w porze nocnej, 
  • nie mogą być delegowane poza stałe miejsce pracy, 
  • nie mogą wykonywać prac uciążliwych, niebezpiecznych i szkodliwych dla zdrowia, 
  • pracują maksymalnie 8 godzin dziennie przy komputerze,
  • powinny być zwalniane z pracy na czas badań lekarskich. 

Ponadto, ciężarnej pracownicy przysługuje możliwość ubiegania się o pracę zdalną w trybie uprzywilejowanym z art. 6719 § 6 KP.

W późnym etapie ciąży, gdy kręgosłup jest już znacznie obciążony, a wykonywanie codziennych czynności staje się wyjątkowo trudne, zwłaszcza z uwagi na dodatkowe dolegliwości związane z trzecim trymestrem, pracujące kobiety zwykle decydują się na skorzystanie ze zwolnienia lekarskiego. Podczas tego okresu przysługuje im 100% podstawy wymiaru zasiłku, co zazwyczaj oznacza pełne wynagrodzenie.

Umowa na czas określony a ciąża

W sytuacji umowy o pracę na czas określony, pojawiają się liczne pytania dotyczące ewentualnego przedłużenia zatrudnienia. Zgodnie z zasadami prawa pracy, umowę należy przedłużyć, jeżeli jej zakończenie miałoby nastąpić po upływie 12 tygodni ciąży, co odpowiada trzem miesiącom ciąży (co najmniej 85 dni). W takim przypadku pracodawca jest zobowiązany do przedłużenia umowy o pracę na czas określony do dnia porodu pracowniczki.

Należy zaznaczyć, że powyższa reguła nie obejmuje umowy na okres próbny, która została zawarta na maksymalnie jeden miesiąc, a także umowy o charakterze kadencyjnym, sezonowym lub umowy zastępczej.

Umowa, która została wydłużona do dnia porodu, nie przysparza praw do urlopów związanych z rodzicielstwem, tak jak to ma miejsce w przypadku umowy na czas nieokreślony. Niemniej jednak, kobieta ma możliwość ubiegania się o zasiłek macierzyński w Zakładzie Ubezpieczeń Społecznych – zgodnie z postanowieniami art. 30 pkt 4 ustawy o świadczeniach pieniężnych z ubezpieczenia społecznego w przypadku choroby i macierzyństwa.

Warto również zwrócić uwagę na sytuację, gdy umowa o pracę jest zawarta na czas określony, a jej termin wygaśnięcia przypada przed upływem 12 tygodnia ciąży. Wtedy stosunek pracy ulega rozwiązaniu zgodnie z terminem, na jaki została ona zawarta. W takim przypadku pracodawca nie ma obowiązku przedłużenia umowy do dnia porodu.

Czy pracodawca może zwolnić ciężarną pracownicę?

Pracownik nie może zostać zwolniony przez pracodawcę, gdy pozostaje w okresie ciąży. Ochrona prawna obejmuje także czas po porodzie, gdy kobieta korzysta z urlopu macierzyńskiego, rodzicielskiego, wychowawczego lub pracuje w obniżonym wymiarze czasu pracy.

Zakaz rozwiązania umowy o pracę z pracownicą w ciąży jest uregulowany w artykule 177 § 1 Kodeksu Pracy. Zgodnie z tym przepisem, w trakcie ciąży pracodawca nie ma prawa:

  • przystępować do procedur związanych z przygotowaniami do wypowiedzenia lub rozwiązania stosunku pracy z daną pracownicą;
  • wypowiadać ani rozwiązywać stosunku pracy z daną pracownicą, chyba że istnieją uzasadnione powody umożliwiające natychmiastowe rozwiązanie umowy z winy pracownicy, a także zakładowa organizacja związkowa wyraziła zgodę na takie rozwiązanie.

Zasadniczo pracodawca nie ma możliwości wypowiedzenia umowy z pracownicą w ciąży. Wyjątkiem jest sytuacja, gdy istnieją uzasadnione powody do natychmiastowego rozwiązania umowy z winy pracownicy.

Kliknij, aby zadać pytanie prawnikowi