Zatrudnienie pracownika niepełnosprawnego – obowiązki

Pracownik z niepełnosprawnością – brak zgody na wykluczenie

Na samym początku należy podkreślić, że osoba z niepełnosprawnościami podlega takim samym zasadom w ramach podejmowania pracy, jak inni pracownicy. Dlatego też pracodawca nie może dyskryminować pracowników z powody ich niepełnosprawności.

Brak warunków przystosowanych do pracy osób z niepełnosprawnościami nie wyklucza możliwości ich zatrudnienia. Pracodawca może bowiem:

• zatrudnić ich do pracy zdalnej lub
• przystosować stanowisko pracy do potrzeb takich pracowników.

Pracownik z niepełnosprawnością – czas pracy

Pracodawca może określić dowolne dni pracy dla pracownika z niepełnosprawnością – zachowując przy tym zasadę pięciu dni pracy w tygodniu. Czas pracy nie może przekroczyć 8 godzin dziennie i 40 godzin tygodniowo. W przypadku osób ze znacznym lub umiarkowanym stopniem niepełnosprawności dzienny wymiar pracy nie może przekroczyć 7 godzin, a tygodniowy 35 godzin.

Ponadto niepełnosprawni pracownicy nie mogą podejmować pracy w porze nocnej i w godzinach nadliczbowych. Nie dotyczy to osób zatrudnionych do pilnowania (np. ochroniarzy) i tych, które posiadają zgodę od lekarza.

Pracownik z niepełnosprawnością – wynagrodzenie

Redukcja godzin pracy dla osób z orzeczonym znacznym lub umiarkowanym stopniem niepełnosprawności nie może skutkować zmniejszeniem ich stałego miesięcznego wynagrodzenia. Wynagrodzenie powinno pozostać na niezmienionym poziomie, niezależnie od skróconego czasu pracy.

Państwowa Inspekcja Pracy podkreśla, że te zasady wynagradzania obejmują wszystkich pracowników niepełnosprawnych, bez względu na to, czy rozpoczęli pracę już będąc niepełnosprawnymi, czy też stali się nimi w trakcie zatrudnienia.

Pracownik z niepełnosprawnością – urlop

Z dodatkowego urlopu – w postaci dodatkowych 10 dni roboczych w ciągu roku kalendarzowego – mogą skorzystać osoby ze znacznym lub umiarkowanym stopniem niepełnosprawności. Jednakże prawo do takiego urlopu zyskuje się po przepracowaniu jednego roku po tym, gdy pracownik zyskał oświadczenie o znaczymy lub umiarkowanym stopniu niepełnosprawności.

Przepracowany rok nie musi być realizowany u jednego pracodawcy ani w sposób ciągły. Wystarczy bowiem zsumować wszystkie okresy zatrudnienia. Nabycie takiego prawa zachowuje się nawet wtedy, gdy dojdzie do zmiany pracodawcy.

W przypadku rozwiązania stosunku pracy w trakcie roku kalendarzowego z jednym pracodawcą i rozpoczęcia pracy u kolejnego, pracownik powinien otrzymać u każdego z tych pracodawców urlop wypoczynkowy proporcjonalny do okresu zatrudnienia u każdego z nich.

Pracownik z niepełnosprawnością – przerwa

Osoby z niepełnosprawnością mają prawo do dodatkowej przerwy na gimnastykę usprawniającą albo wypoczynek. Jest to przerwa płatna, wliczona w czas pracy i powinna trwać 15 minut.

Pracownik z niepełnosprawnością – dodatkowe wolne

Osoby ze znacznym lub umiarkowanym stopniem niepełnosprawności mają prawo do zwolnienia od pracy: 

• „w wymiarze do 21 dni roboczych, w celu uczestniczenia w turnusie rehabilitacyjnym, nie częściej niż raz w roku. Podstawą udzielenia powyższego zwolnienia jest wniosek lekarza sprawującego opiekę nad osobą niepełnosprawną, o skierowanie na turnus rehabilitacyjny,
• w celu wykonania badań specjalistycznych, zabiegów leczniczych lub usprawniających, a także w celu uzyskania zaopatrzenia ortopedycznego lub jego naprawy, jeżeli czynności te nie mogą być wykonane poza godzinami pracy”[1].