Kontrola PIP-u – jak się do niej przygotować?

Kontrola PIP-u – kto może się jej spodziewać?

Państwowa Inspekcja Pracy może przeprowadzić kontrolę u:

• wszystkich pracodawców, czyli podmiotów zatrudniających pracowników,
• przedsiębiorców, niebędących pracodawcami, na rzecz, których prace wykonują osoby fizyczne.

Warto pamiętać, że nawet w przypadku zatrudniania pracowników na umowie zlecenie lub o dzieło, kontrola PIP-u także jest możliwa.

Kontrola PIP-u – gdzie może się odbyć?

Kontrola może odbywać się w:

• miejscu przechowywania dokumentów finansowych i kadrowych,
• siedzibie podmiotu,
• w jednostkach podlegających pod podmiot – np.  filiach, oddziałach, miejscach świadczenia pracy przez zatrudniane osoby.

Kontrola PIP-u – informacja o niej

Nie każda kontrola inspektora PIP-u musi być wcześniej zapowiedziana, gdyż ma on prawo do kontroli podmiotu bez uprzedzenia. Istnieje jednak taka możliwość, że PIP powiadomi przedsiębiorcę o planowanej kontroli.

Kontrola PIP-u – co sprawdza inspektor?

Warto zdawać sobie sprawę z tego, że podczas kontroli inspektora może interesować wszystko, co wiąże się z sytuacją osób zatrudnionych. Dlatego też przygląda się on kwestiom bezpieczeństwa i higieny pracy, urlopów, legalności zatrudnienia czy czasu pracy. Inspektor dokonuj też kontroli, sprawdzając, czy zostały wykona środki nadzorcze zlecone przy poprzedniej kontroli. Ponadto może się on także zainteresować sprawami osób zatrudnionych na umowach cywilnoprawnych – umowie zlecenie i o dzieło.

Kontrola PIP-u – co zapewnić inspektorowi?

Obowiązkiem podmiotu jest zapewnienie inspektorowi odpowiednich warunków i środków umożliwiających przeprowadzenie kontroli. Konieczne jest więc:

• „niezwłoczne przedstawienie żądanych dokumentów i materiałów,
• zapewnienie terminowego udzielenia pisemnych i ustnych informacji w sprawach objętych kontrolą,
• udostępnienie urządzenia technicznego oraz (w miarę możliwości) oddzielnego pomieszczenia z odpowiednim wyposażeniem technicznym”[1].

Kontrola PIP-u – naruszenia podczas kontroli

Wiele osób zastanawia się, co dzieje się, gdy podczas kontroli dojdzie do stwierdzenia naruszeń. W takich sytuacjach inspektor ma prawo wydania decyzji w sprawie:

• „nakazania usunięcia stwierdzonych uchybień w ustalonym terminie w przypadku, gdy naruszenie dotyczy przepisów i zasad BHP,
• nakazania: wstrzymania prac lub działalności, gdy naruszenie powoduje bezpośrednie zagrożenie życia lub zdrowia, skierowania do innych prac pracowników lub innych osób dopuszczonych do pracy wbrew obowiązującym przepisów przy pracach wzbronionych, szkodliwych lub niebezpiecznych, jeżeli pracownicy (lub osoby świadczące pracę) nie posiadają odpowiednich kwalifikacji (nakaz natychmiast wykonalny),
• nakazania wstrzymania eksploatacji maszyn i urządzeń w sytuacji, gdy ich eksploatacja powoduje bezpośrednie zagrożenie dla życia i zdrowia ludzi (nakaz natychmiast wykonalny),
• nakazania - w przypadku stwierdzenia, że stan BHP zagraża życiu lub zdrowiu pracowników lub osób fizycznych wykonujących pracę na innej podstawie niż stosunek pracy - zaprzestania prowadzenia działalności bądź działalności określonego rodzaju,
• nakazania ustalenia, w określonym terminie, okoliczności i przyczyn wypadku,
• nakazania wykonania badań i pomiarów czynników szkodliwych i uciążliwych dla zdrowia w środowisku pracy,
• nakazania pracodawcy wypłaty wynagrodzenia za pracę, a także innego świadczenia (nakaz natychmiast wykonalny),
• zakazania wykonywania pracy lub prowadzenia działalności w miejscach, w których stan warunków stanowi bezpośrednie zagrożenie dla życia lub zdrowia ludzi (zakaz natychmiast wykonalny),
• nakazania umieszczania stanowiska pracy w wykazie stanowisk pracy, na których są wykonywane prace w szczególnych warunkach lub o szczególnym charakterze o których mowa w ustawie z dnia 19 grudnia 2008 r. o emeryturach pomostowych, wykreślenia go z wykazu oraz sporządzenia korekty wpisu dokonanego w tym wykazie,
• nakazania umieszczenia pracownika w ewidencji pracowników pracujących w szczególnych warunkach lub o szczególnym charakterze, wykreślenia go z ewidencji oraz sporządzenia korekty wpisu dokonanego w tej ewidencji”[2].

Kontrola PIP-u – kary

Na skutek kontroli możliwe jest również ukaranie pracodawcy, u którego wykryto naruszenia prawa pracowniczego. Taka osoba może otrzymać mandat w wysokości od 1000 do 2000 zł, a przypadku popełnienia podobnego przestępstwa w ciągu kolejnych dwóch lat – 5000 zł.