Opiekun prawny - co musisz wiedzieć?

Opieka prawna to instytucja mająca na celu ochronę osób, które nie mogą same kierować swoim postępowaniem – zazwyczaj dzieci pozbawionych opieki rodzicielskiej lub osób dorosłych ubezwłasnowolnionych całkowicie. Opiekun prawny staje się przedstawicielem ustawowym takiej osoby, decydując o jej sprawach życiowych i majątkowych pod ścisłą kontrolą sądu.

Kto może zostać opiekunem prawnym i jakie musi spełniać wymogi?

Opiekunem prawnym może zostać osoba posiadająca pełną zdolność do czynności prawnych, która nie została pozbawiona praw publicznych ani władzy rodzicielskiej. Sąd przy wyborze opiekuna kieruje się przede wszystkim dobrem podopiecznego, dając pierwszeństwo osobom bliskim (krewnym), o ile dają one gwarancję należytego sprawowania tej funkcji.

Opiekunem nie może być osoba, wobec której orzeczono zakaz prowadzenia działalności związanej z wychowaniem czy leczeniem małoletnich. Przed ustanowieniem opieki sąd bada kwalifikacje etyczne i warunki bytowe kandydata, często posiłkując się opinią kuratora zawodowego.

Prawa i obowiązki opiekuna prawnego względem podopiecznego

Głównym zadaniem opiekuna jest dbałość o osobę podopiecznego (zapewnienie leczenia, wykształcenia, odpowiednich warunków życia) oraz zarząd jego majątkiem. Opiekun powinien dążyć do tego, aby podopieczny był przygotowany do samodzielnego życia, o ile pozwala na to jego stan zdrowia i wiek.

W sferze majątkowej opiekun ma obowiązek sporządzić inwentarz majątku podopiecznego i dbać o jego pomnażanie lub zachowanie. Ważne jest, aby opiekun oddzielał własne finanse od finansów podopiecznego. W sprawach przekraczających zwykły zarząd (np. sprzedaż mieszkania podopiecznego, odrzucenie spadku), opiekun musi każdorazowo uzyskać uprzednią zgodę sądu opiekuńczego.

Nadzór sądu opiekuńczego nad działaniami opiekuna

Opiekun prawny nie działa samowolnie. Sąd sprawuje stały nadzór nad jego poczynaniami poprzez analizę sprawozdań z opieki oraz rachunków z zarządu majątkiem, które opiekun musi składać w wyznaczonych terminach (zazwyczaj raz w roku). Sąd może w każdej chwili zażądać wyjaśnień lub dokonać wizytacji u podopiecznego.

Nienależyte sprawowanie opieki może skutkować wydaniem przez sąd wiążących zarządzeń, a w skrajnych przypadkach – zwolnieniem opiekuna z pełnionej funkcji. Jeśli działania opiekuna wyrządziły podopiecznemu szkodę majątkową, ponosi on odpowiedzialność odszkodowawczą na zasadach ogólnych.

Wynagrodzenie opiekuna prawnego i zwrot poniesionych kosztów

Co do zasady opieka jest sprawowana bezpłatnie, jednak prawo przewiduje wyjątki. Jeśli sprawowanie opieki wiąże się ze znacznym nakładem pracy, sąd może (na wniosek opiekuna) przyznać mu okresowe wynagrodzenie wypłacane z majątku lub dochodów podopiecznego. Jeżeli podopieczny nie posiada własnych środków, wynagrodzenie może być pokryte ze środków publicznych.

Niezależnie od wynagrodzenia, opiekunowi przysługuje zwrot uzasadnionych wydatków poniesionych w związku z opieką (np. koszty dojazdów do lekarzy, opłaty za dokumentację). Wszystkie te koszty muszą być udokumentowane i ujęte w rocznym rozliczeniu składanym do sądu.

Opiekun prawny - skorzystaj z pomocy

Jako platforma LEXNONSTOP posiadamy w naszym zespole specjalistów w dziedzinie: opiekun prawny, którzy pomogą znaleźć dla Ciebie rozwiązanie każdego zgłoszonego problemu.

Masz podobny temat? Przejdź do formularza , opisz nam swoją sprawę i poznaj rozwiązanie.