Umorzenie długu – jak przebiega i kiedy jest możliwe?

Różnica między umorzeniem a przedawnieniem

Tytułem wstępu warto zacząć od istotnego rozróżnienia pojęć, które są ze sobą często mylone. Chodzi oczywiście o umorzenie i przedawnienie długu. 

1. Umorzenie to nic innego, jak całościowe lub częściowe zwolnienie danej osoby z obowiązku spłacenia długu.
2. Przedawnienie ma miejsce, kiedy wierzyciel po upływie konkretnego terminu, traci prawo do dochodzenia swoich praw na drodze sądowej. Zwykle dochodzi do niego po 6 latach od przedawnienia, jeśli nie doszło od przerwania biegu przedawnienia. Terminy mogą być zróżnicowane, gdyż zależą jednak od rodzaju zobowiązania – np. mandat za jazdę bez ważnego biletu komunikacyjnego przedawnia się po roku. Jednak przedawnienie nie wiąże się z całkowitym zniknięciem długu, ponieważ staje się on, tzw. „zobowiązaniem naturalnym”, którego nie obejmuje przymus państwowy, więc nie może być dochodzony przed sądem lub komornikiem. Ale wierzyciel może przekazać informacje do biura informacji gospodarczej, by wpisać tam dłużnika. Może to zrobić, jeśli nie minęło więcej niż 6 lat od zaległości. 

Umorzenie długu – kiedy następuje?

Do umorzenia długu może dojść, gdy wierzyciel wykaże taką wolę. Dłużnik musi oczywiście wnioskować o całościowe lub częściowe umorzenie nieuregulowanych zobowiązań. Swoją prośbę należy odpowiednio umotywować, gdyż wierzyciel przystanie na taki wniosek w określonych okolicznościach. Do takich przypadków mogą należeć: 

• utrata majątku wynikająca ze zjawisk niezależnych od dłużnikach – np. klęska żywiołowa;
• śmierć współmałżonka, która doprowadza do zubożenia dłużnika;
• poważna choroba lub stan wiążący się z wysokimi wydatkami.

Takie sytuacje mogą wpłynąć na decyzję wierzyciela, nie ma jednak stuprocentowej pewności, że przystanie on na wniosek dłużnika. 

Wniosek o umorzenie długu można złożyć w dowolnym momencie trwania zobowiązania. Zazwyczaj przedawnienie roszczenia, czyli automatyczne umorzenie długu wobec przedsiębiorcy, następuje po okresie trzech lat.

Dług solidarny – zwolnienie jednego z dłużników

Jeśli istnieje sytuacja, w której wielu dłużników jest solidarnie odpowiedzialnych, uwolnienie jednego z nich od długu bez zgody pozostałych współdłużników, wymaga podejmowania działań wobec pozostałych współdłużników. Konieczne jest unieważnienie skutków takiego działania wobec pozostałych współdłużników. Pozostałym współdłużnikom solidarnym pozostaje prawo do dochodzenia zwrotu od tego, który został zwolniony z długu.

Upadłość konsumencka a umorzenie długów

Jednym ze sposobów na pozbycie się długów jest właśnie ogłoszenie upadłości konsumenckiej. Nie jest to jednak rozwiązanie tożsame z umorzeniem długu. 

W przypadku upadłości konsumenckiej majątek osoby upadłej jest przejmowany przez syndyka, który spienięża masę upadłości. Środki pozyskane w ten sposób są przeznaczone na pokrycie roszczeń wierzycieli.