Czym jest hejt?

Choć pojęcie „hejtu” jest powszechnie używane, nie znajdziemy jego definicji w przepisach prawa. Najczęściej określa się nim publikowanie obraźliwych, agresywnych lub poniżających treści, których celem jest ośmieszenie, zastraszenie albo zdyskredytowanie drugiej osoby. Hejt może przybierać różne formy, między innymi: obraźliwe komentarze pod postami, publikowanie nieprawdziwych informacji, wyzwiska i wulgaryzmy, rozpowszechnianie przerobionych zdjęć lub filmów, tworzenie fałszywych profili, publiczne wyśmiewanie lub poniżanie. Nie każda nieprzyjemna wypowiedź będzie jednak naruszać prawo. W demokratycznym państwie każdy ma prawo do wyrażania swoich opinii, nawet jeśli są one krytyczne. Problem pojawia się wtedy, gdy wypowiedź przekracza granice dopuszczalnej krytyki.

Krytyka a hejt. Gdzie przebiega granica?

Prawo chroni wolność słowa, ale nie daje przyzwolenia na bezkarne obrażanie innych osób. Dopuszczalna krytyka opiera się na faktach, odnosi się do konkretnego zachowania i nie ma na celu poniżenia drugiego człowieka. Można więc napisać, że usługa była wykonana nierzetelnie, produkt nie spełnił oczekiwań lub obsługa klienta była niezadowalająca, o ile taka opinia jest zgodna z prawdą i wyrażona w kulturalny sposób. Inaczej wygląda sytuacja, gdy komentarz zawiera wyzwiska, pomówienia lub nieprawdziwe informacje, które mogą narazić drugą osobę na utratę zaufania lub dobrego imienia. W takich przypadkach autor wpisu może ponosić odpowiedzialność prawną. Warto się zatem zastanowić kiedy komentarz może stanowić przestępstwo? W zależności od treści wypowiedzi w grę mogą wchodzić różne przepisy prawa karnego.

Zniesławienie

Do zniesławienia dochodzi wtedy, gdy ktoś pomawia inną osobę o takie postępowanie lub właściwości, które mogą poniżyć ją w opinii publicznej albo narazić na utratę zaufania potrzebnego do wykonywania zawodu, prowadzenia działalności czy pełnienia określonej funkcji. Przykładem mogą być nieprawdziwe wpisy sugerujące, że przedsiębiorca oszukuje klientów, lekarz popełnia błędy medyczne lub pracownik dopuszcza się nieuczciwych działań, mimo że nie znajduje to potwierdzenia w faktach.

Znieważenie

Znieważenie polega na ubliżaniu drugiej osobie poprzez używanie obelżywych lub poniżających określeń. W praktyce mogą to być publiczne wyzwiska, obraźliwe komentarze czy wpisy mające wyłącznie na celu upokorzenie drugiego człowieka.

Groźby

Jeżeli komentarz zawiera groźby popełnienia przestępstwa, sprawa może mieć znacznie poważniejszy charakter. Dotyczy to sytuacji, gdy autor zapowiada wyrządzenie komuś krzywdy, a osoba zagrożona ma uzasadnione obawy, że groźba może zostać spełniona.

Odpowiedzialność cywilna za hejt

Nawet jeśli wpis nie będzie stanowił przestępstwa, może naruszać dobra osobiste, takie jak: dobre imię, cześć, wizerunek, prywatność, godność. W takiej sytuacji osoba poszkodowana może dochodzić swoich praw przed sądem cywilnym. Może domagać się między innymi: usunięcia obraźliwych treści, opublikowania przeprosin, zaprzestania dalszych naruszeń, zapłaty zadośćuczynienia, odszkodowania, jeżeli poniosła szkodę majątkową.

Co zrobić, gdy padłeś ofiarą hejtu?

Najważniejsze jest zachowanie dowodów. Wiele osób popełnia błąd, usuwając obraźliwe komentarze bez ich wcześniejszego zapisania. Przed zgłoszeniem sprawy warto zabezpieczyć: zrzuty ekranu, adres strony internetowej, link do profilu autora, datę i godzinę publikacji, dane świadków, jeśli komentarze były widoczne publicznie. Im więcej materiału dowodowego uda się zgromadzić, tym łatwiej będzie wykazać przebieg zdarzenia. Zatem czy anonimowy autor komentarza jest bezkarny? Wiele osób uważa, że anonimowość w internecie gwarantuje całkowitą bezkarność. W praktyce nie zawsze jest to prawdą. W toku postępowania odpowiednie organy mogą podejmować działania zmierzające do ustalenia autora wpisów. W zależności od okoliczności możliwe jest również zwrócenie się do administratorów serwisów internetowych o zabezpieczenie określonych danych. Dlatego ukrywanie się pod pseudonimem nie oznacza automatycznie, że sprawca nie poniesie odpowiedzialności.

Czy można żądać usunięcia obraźliwego wpisu?

Tak. W pierwszej kolejności warto zgłosić naruszające treści administratorowi portalu lub serwisu społecznościowego. Większość popularnych platform udostępnia specjalne formularze umożliwiające zgłoszenie hejtu, mowy nienawiści lub naruszenia dóbr osobistych. Jeżeli zgłoszenie nie przyniesie rezultatu, możliwe jest podjęcie dalszych działań prawnych. Choć nie zawsze można zapobiec publikowaniu obraźliwych treści, warto pamiętać o kilku zasadach: nie odpowiadaj na prowokacje pod wpływem emocji, zapisuj wszystkie obraźliwe komentarze, zgłaszaj naruszenia administratorom portali, nie publikuj danych, które mogą ułatwić dalsze nękanie, w poważniejszych przypadkach skorzystaj z pomocy prawnika.

Internet nie jest przestrzenią wolną od prawa. Wolność wypowiedzi nie oznacza prawa do obrażania, pomawiania czy zastraszania innych osób. W zależności od okoliczności hejt może prowadzić do odpowiedzialności karnej, cywilnej lub obu jednocześnie. Jeżeli padłeś ofiarą obraźliwych komentarzy, pomówień lub naruszenia dobrego imienia, nie warto pozostawiać sprawy bez reakcji. Odpowiednio zabezpieczone dowody i właściwie podjęte działania prawne mogą skutecznie pomóc w ochronie Twoich praw. W LEXNONSTOP pomagamy analizować sprawy dotyczące naruszenia dóbr osobistych, hejtu oraz bezprawnych treści publikowanych w internecie. Ocenimy Twoją sytuację, wskażemy dostępne możliwości działania i pomożemy dochodzić przysługujących Ci praw.